Muhtarlar İçin İnsan Hakları Eğitimi Projesi

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’nun İşbirliği ile Muhtarlar İçin İnsan Hakları Eğitimi Projesi

 2003

Muhtarlar İlçelerdeki İnsan Hakları Kurullarının yasal üyesidirler. Ülkemizdeki İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının toplam sayısı 912’dir ve Muhtarlar bunların 831’inde  (yaklaşık % 91’i) temsil edilmektedirler. İnsan Hakları Kurullarının Oluşumu Hakkındaki Genelge uyarınca Muhtarların gündeme madde ve olay önerme hakları vardır (Madde 4/b). Projenin amacı, Muhtarları insan hakları konusunda bilinçlendirmek ve Kurullarda şimdiye kadar yeterli düzeye ulaşmadığı görülen etkinliklerini arttırmaktır. Bu suretle, Muhtarlara insan hakları eğitimi vermek yoluyla izleme ve değerlendirme imkanlarını artırmak hedeflenmiştir. Esasen, insan haklarını koruma mekanizmalarının iki temel ögesi, eğitim ve izlemedir.

Hükümetlerimiz ülkedeki insan hakları ihlalleriyle samimiyetle mücadele etmektedirler. Türkiye Büyük Millet Meclisi son iki dönemde önemli reform yasalarını kabul etmiştir. Şimdi bu kanunlara ilişkin uygulamanın idare tarafından aynı samimiyetle yapılmasını denetlemek gerekmektedir. İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları bu reformların uygulanmasında ve vatandaşların günlük hayatına olumlu yansımasında önemli rol oynamaktadırlar. Kurulları bu doğrultuda canlandırmak için gerekli uygun şartlar kamuoyunda ve siyasi iradede mevcuttur.

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, insan haklarını izleme amacıyla kurulmuş ilk devlet kurumudur. Komisyon bu görevini ciddiyetle yaptığı için kamuoyunda önemli bir itibara ve etkiye sahiptir. Komisyonun Başkanı ve üyeleri, İnsan Hakları İl ve İlçe Kurulların yeterince etkili olmayışından şikayetle, bu projeye katkıda bulunmaya ve desteklemeye hazır olduklarını ifade etmişlerdir.

Genelgeye göre İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının her ay düzenli olarak toplanması gerekmektedir. Ama bu toplantılar düzenli yapılamamakta veya aksamaktadır. Yapılan toplantılarda da kamouyunu tatmin edici etkinlik gösterilememektedir. Yeni yasal düzenlemelerle Kurulların yapısal veya işlevsel bakımdan iyileştirilmesi talepleri haklı olabilir, ama mevcut yasal imkanlarla bile bu Kurulların daha faydalı çalışması ve kamuoyunun tatmini mümkündür. Konuya yeterli duyarlık gösteren yerlerde bir çok halde bunun yapılabildiği de görülmektedir. Muhtarların İl ve İlçe Kurullarına daha bilinçli ve aktif katılmalarının sağlanması hainde bu doğrultuda kayda değer iyileşmeler elde edileceği şüphesizdr.

Bu proje, demokrasinin tabandan tavana doğru, yani vatandaştan devlete doğru daha köklü yerleşmesi için yararlı katkılar sağlayacak olan bir pilot projedir. Eğitimlerin sonuçları daha sonra kamuoyuna, hükümete, insan hakları bürokrasisine ve insan haklarında çalışan sivil toplum örgütlerine açıklanacaktır. İzleme mekanizmalarının ancak sivil toplumun etkili katılımıyla yararlı olabileceği, bu proje ile bir kere daha kanıtlanmış, mütevazı projemiz böylece başarıya ulaşmıştır.

Pilot projemizde seçilen iller Nevşehir, Kayseri, Urfa, Diyarbakır, Erzurum, Trabzon, Van, Konya, Manisa ve Bursa‘dır. Bu iller, bölgesel dağılıma göre ve TBMM Komisyonuna danılışılarak seçilmiştir. Hedef grup, her İl’in merkezi ve ilçelerinden yaklaşık 40’ar muhtardır. Bu muhtarlar da, TBMM Komisyonuna ve yerel STK’lara danışılarak seçilmiştir.

Üçer günlük eğitim projesi şu ana kadar 27-30 Aralık 2003 Kayseri ve Nevşehir illerinden toplam 80 Muhtar ve 10-12 Ocak 2004 Diyarbakır ve Urfa illerinden gelen 80 Muhtar olmak üzere toplam 160 kişiye Ankara’da Gordion Hotel’de uygulanmıştır. TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu ile müştereken yürütülen projede katılımcılara ayrıca birer sertifika ile Muhtarın İnsan Hakları El Kitabı verilmiştir.

İlgili Doküman için tıklayınız...